Sunday, January 6, 2019

John 1:19-28

John 1:19-28

19 This was the witness of John, when the Jews sent to him priests and Levites from Jerusalem to ask him, 'Who are you?'
20 He declared, he did not deny but declared, 'I am not the Christ.'
21 So they asked, 'Then are you Elijah?' He replied, 'I am not.' 'Are you the Prophet?' He answered, 'No.'
22 So they said to him, 'Who are you? We must take back an answer to those who sent us. What have you to say about yourself?'
23 So he said, 'I am, as Isaiah prophesied: A voice of one that cries in the desert: Prepare a way for the Lord. Make his paths straight!'
24 Now those who had been sent were Pharisees,
25 and they put this question to him, 'Why are you baptising if you are not the Christ, and not Elijah, and not the Prophet?'
26 John answered them, 'I baptise with water; but standing among you -- unknown to you-
27 is the one who is coming after me; and I am not fit to undo the strap of his sandal.'
28 This happened at Bethany, on the far side of the Jordan, where John was baptising.

Psalms 98:1, 2-3, 3-4

Psalms 98:1, 2-3, 3-4

1 [Psalm] Sing a new song to Yahweh, for he has performed wonders, his saving power is in his right hand and his holy arm.
2 Yahweh has made known his saving power, revealed his saving justice for the nations to see,
3 mindful of his faithful love and his constancy to the House of Israel. The whole wide world has seen the saving power of our God.
4 Acclaim Yahweh, all the earth, burst into shouts of joy!

First John 2:22-28

22 Who is the liar, if not one who claims that Jesus is not the Christ? This is the Antichrist, who denies both the Father and the Son.
23 Whoever denies the Son cannot have the Father either; whoever acknowledges the Son has the Father too.
24 Let what you heard in the beginning remain in you; as long as what you heard in the beginning remains in you, you will remain in the Son and in the Father.
25 And the promise he made you himself is eternal life.
26 So much have I written to you about those who are trying to lead you astray.
27 But as for you, the anointing you received from him remains in you, and you do not need anyone to teach you; since the anointing he gave you teaches you everything, and since it is true, not false, remain in him just as he has taught you.

28 Therefore remain in him now, children, so that when he appears we may be fearless, and not shrink from him in shame at his coming.

Galatians 4:4-7

4 but when the completion of the time came, God sent his Son, born of a woman, born a subject of the Law,
5 to redeem the subjects of the Law, so that we could receive adoption as sons.
6 As you are sons, God has sent into our hearts the Spirit of his Son crying, 'Abba, Father';
7 and so you are no longer a slave, but a son; and if a son, then an heir, by God's own act.


Luke 2:16-21

16 So they hurried away and found Mary and Joseph, and the baby lying in the manger.
17 When they saw the child they repeated what they had been told about him,
18 and everyone who heard it was astonished at what the shepherds said to them.
19 As for Mary, she treasured all these things and pondered them in her heart.
20 And the shepherds went back glorifying and praising God for all they had heard and seen, just as they had been told.
21 When the eighth day came and the child was to be circumcised, they gave him the name Jesus, the name the angel had given him before his conception.



Psalms 67:2-3, 5, 6, 8

2 Then the earth will acknowledge your ways, and all nations your power to save.
3 Let the nations praise you, God, let all the nations praise you.
5 Let the nations praise you, God, let all the nations praise you.
6 The earth has yielded its produce; God, our God has blessed us.



The indicator that the people already received the blessing of God is by means of their appreciation of the great things of what God has done to them.


Numbers 6:22-27

22 Yahweh spoke to Moses and said,
23 'Speak to Aaron and his sons and say: "This is how you must bless the Israelites. You will say:
24 May Yahweh bless you and keep you.
25 May Yahweh let his face shine on you and be gracious to you.
26 May Yahweh show you his face and bring you peace."

27 This is how they must call down my name on the Israelites, and then I shall bless them.'



This is the commonly used Aaronic blessing given by Catholic priests before the end of the Mass to the people.

Bring you peace- This is the presence of Jesus Christ in one's life, the peace that the world cannot give.

#1streading #numbers

Matthew 2:1-12

1 After Jesus had been born at Bethlehem in Judaea during the reign of King Herod, suddenly some wise men came to Jerusalem from the east
2 asking, 'Where is the infant king of the Jews? We saw his star as it rose and have come to do him homage.'
3 When King Herod heard this he was perturbed, and so was the whole of Jerusalem.
4 He called together all the chief priests and the scribes of the people, and enquired of them where the Christ was to be born.
5 They told him, 'At Bethlehem in Judaea, for this is what the prophet wrote:
6 And you, Bethlehem, in the land of Judah, you are by no means the least among the leaders of Judah, for from you will come a leader who will shepherd my people Israel.'
7 Then Herod summoned the wise men to see him privately. He asked them the exact date on which the star had appeared
8 and sent them on to Bethlehem with the words, 'Go and find out all about the child, and when you have found him, let me know, so that I too may go and do him homage.'
9 Having listened to what the king had to say, they set out. And suddenly the star they had seen rising went forward and halted over the place where the child was.
10 The sight of the star filled them with delight,
11 and going into the house they saw the child with his mother Mary, and falling to their knees they did him homage. Then, opening their treasures, they offered him gifts of gold and frankincense and myrrh.
12 But they were given a warning in a dream not to go back to Herod, and returned to their own country by a different way.




#gospel #matthew

Psalms 72:1-2, 7-8, 10-11, 12-13

1 [Of Solomon] God, endow the king with your own fair judgement, the son of the king with your own saving justice,
2 that he may rule your people with justice, and your poor with fair judgement.
7 In his days uprightness shall flourish, and peace in plenty till the moon is no more.
8 His empire shall stretch from sea to sea, from the river to the limits of the earth.
10 the kings of Tarshish and the islands will pay him tribute. The kings of Sheba and Saba will offer gifts;
11 all kings will do him homage, all nations become his servants.
12 For he rescues the needy who calls to him, and the poor who has no one to help.
13 He has pity on the weak and the needy, and saves the needy from death.

This pertains to the coming of the Messiah. Jesus as a Messiah is characterized by the following: with fair judgment, with justice, his empire will stretch from sea to sea, all Kings will bow to him, he has a heart for the poor and the needy.

The kingdom of Jesus is a heavenly kingdom of love. This goes beyond expectations of the people that's why it was very hard to understand during his time.


Isaiah 60:1-6

1 Arise, shine out, for your light has come, and the glory of Yahweh has risen on you.

2 Look! though night still covers the earth and darkness the peoples, on you Yahweh is rising and over you his glory can be seen.
3 The nations will come to your light and kings to your dawning brightness.
4 Lift up your eyes and look around: all are assembling and coming towards you, your sons coming from far away and your daughters being carried on the hip.
5 At this sight you will grow radiant, your heart will throb and dilate, since the riches of the sea will flow to you, the wealth of the nations come to you;

6 camels in throngs will fill your streets, the young camels of Midian and Ephah; everyone in Saba will come, bringing gold and incense and proclaiming Yahweh's praises.


Light- Jesus is the light of the World. As in the Song of Simeon, "A light to be revealed to all nations." As model of Kings and rulers of the world, Jesus' ways are by mercy and compassion.
Glory of Yahweh- Jesus is the glory of Yahweh in a sense that Jesus made the invisible holiness of God visible. 
On one sense, this pertains to the coming of the wise men (magi). They are people of reason-- men of science of their time who were guided by the stars (as astrologers). The wise men are considered pagans but they become witness to the birth of the Messiah. On their visit, faith and reason has met. After the encounter, their lives were changed from then on.
#1streading #isaiah

Monday, December 3, 2018


Sa huling sandali ng ating buhay... 
sa punto na tayo ay naghihingalo na...
unti-unti nating bibitawan 
ang mga pinanghahawakan nating
yaman at karangalan dito sa daigdig...
Bukas palad tayong babalik
sa tahanan Diyos nating na Manlilikha
na ang dala-dala lamang natin
ay mga ala-ala ng pagmamahal
ng mga taong pinag-alayan natin ng ating buhay.

Sunday, January 21, 2018


Kung gusto nating magbago
Maging responsible tayo sa ating buhay
Aminin natin ang ating mga nagawang pagkakamali
Tanggapin natin ang katotohanan na tayo mismo
ang dahilan kung bakit tayo humantong sa puntong ito
Kung saan hindi lamang ang sarili natin ang sinasaktan natin
Kundi maging ang mga taong nagmamahal sa atin.

Itanong mo sa iyong sarili, “Ito na ba ang buhay na gusto ko?
Mula ngayon hanggang sa ako ay mamatay?”
Kung hindi, ‘Bakit hinahayaan mo ang sarili mo
na magpaulit-ulit sa mga pagkakamali mo?’

Iisa lang ang buhay natin
Kulang ito upang tahakin ang lahat ng mga landas na nais nating marating
Ngayon ay kailangang mamili ka
Kung alin sa mga landas na ito ang nais mong tahakin

Magbago ka para sa sarili mo
Simulan mo ito mula ngayon
Piliin mong mabuti kung magiging sino ka sa iyong piniling desisyon.
Dahil ikaw lang din naman ang unang makikinabang dito.

picture credit:

Saturday, January 20, 2018

Habag at Awa ang Itinitibok ng Puso ng mga Anak ng Diyos

Parang yung kwento ng aming pamilya ay yung kwento din nung babae na palaging kumakatok at nanlilimos sa bawat bahay-bahay sa aming subdivision para sa kanyang anak na may EPILEPSY. Sa kakapabalik-balik niya ay hindi maiaalis na pinaghihinalaan na siya at malimit ay pinagsasalitaan na rin siya ng mga nilalapitan niya. Marami sa kanyang mga nilalapitan ay itinataboy na lamang siya, "Diba natulungan na po namin kayo dati?... Sa iba na lamang kayo humingi ng tulong."

Kaya lang, kagaya ng sakit ng ate ko, ang sakit nung anak niya ay hindi naman talaga gumagaling. Yung pera na nalilimos niya ay pambili lamang ng gamot upang hindi atakihin ng pangingisay ang kanyang anak. Ang gamot na ito, hindi man talaga nakakapagpagaling ay nakakapagpaginhawa pa rin naman ng pakiramdam ng kanyang anak kahit sa buong maghapon lamang. Kaya kada linggo, kapag naubos na ang ilang pirasong gamot na napaglimusan niya ay pare-pareho ang daing ng kahabag-bahag na babaeng ito sa halos pare-parehong tao na nilalapitan niya. Wala siyang ibang magawang paraan upang magkaroon ng extra-income dahil ang ikinabubuhay lamang niya ay ang mangalahig ng basura sa tambakan ng Payatas. Gusto man niyang mangatulong ay hindi naman niya maiwan-iwan ang kanyang anak na maysakit. Kahit naman sino ay uunahin muna ang pagkain kapag kumita ng kahit konti… pero sa inang ito, kahit hindi na siya kumain, makainom lamang ng gamot ang kanyang anak ay nagiging masaya na siya. Sa ilang buwan na umabot na sa taon ng pagpabalik-balik niya sa aming pintuan ay nakita kong bumagsak na ang katawan ng inang ito. Sa kabila ng matinding gutom na nararanasan niya ay nananatiling ito ang kanyang kabusugan: ang katiwasayan ng kanyang sakiting anak.

Para sa iba, nakakasawa yung pagpapabalik-balik niya. Nangingimi siyang magsalita kasi alam niya na hindi naman dapat niya inaabala ang iba. Hiyang-hiya na siya na manglimos sa ibang tao kaya lang ay wala siyang magawa... nagdurusa ang anak niya… sumasakit ang ulo at maya’t-maya ay nangingisay. Pagod man sa pangangalahig ng basura mula sa dumpsite ay maglalakad siya ng malayo habang kalong-kalong niya ang kanyang anak kasi wala namang mapag-iwanan sa kanilang maliit na barung-barong doon sa tambakan. Pero para sa isang magulang na wala nang matakbuhan ay titiisin na lamang niya ang lahat ng masasakit na salita dahil lahat ay gagawin niya para sa anak niyang nagdurusa-- magbabakasakali pa rin siya... bubuklatin niya ang reseta mula sa doktor ng health center na malapit sa kanila at maluha-luhang ipapakita niya ito. sa sinumang naglaan ng oras para malaman ang pakay niya. Pero hindi lahat ay generous... mas marami ang nagpapaalis sa kanya. Sa mga salitang masasakit at rejection na naririnig niya ay tumatahimik na lamang siya. Sinasarili na lamang niya ang kirot sa kanyang puso dahil ang mas mahalaga ay kahit paano ay ang mairaos niya ang pangangailangan ng kanyang anak... kahit man lamang sa araw na iyon... kahit isang gamot man lamang sana ang maidelehensiya niya. Bukas at sa mga susunod pang mga araw ay ito na naman ang babakahin ng mag-inang ito.

Paulit-ulit na pagbabakasakali na tila walang katapusan at walang paroroonan. Para sa maraming tao... nakakasawa ito. Pero sa isang ina na katulad niya... hindi siya nawawalan ng pag-asa dahil naniniwala pa rin siya na kahit paano ay gagaling ang kanyang anak at nananalig pa rin siya na sa kabila ng napakaraming tumangging tumulong... sa kabila ng napakaraming beses na pinagbagsakan siya ng pinto... umaasa pa rin siya na may isa sa mga pinaglilimusan niya ang maaawa at mahahabag sa kanya. Dinadasal niya na hipuin ng Diyos sa oras iyon ang puso ng sinumang may busilak na kalooban. Hindi siya napapagod umasa sa Diyos dahil umaasa siya para sa kanyang mahal sa buhay.

Ang mag-inang ito at ang iba pang kagaya nila na walang sinabi sa buhay ay ang mga totoong bata sa harap ng ating Panginoon… mga mahihina at maysakit, mga dukha at marami sa kanila ay biktima ng kaapihan. Kagaya ng mga bata ay naghahanap sila ng kanlungang kakalinga sa kanila... ng tagapag-tanggol, ng tagapakinig at ng mga taong dadamay sa kanila. Katulad ng mga bata, hindi nila kaya ang mag-isa. Tanging ang mga taong may busilak na puso na gaya ng sa mga bata ang makaka-recognized sa kanila.

Kapag tinikis at pinagdamutan natin sila… ang tinatanggihan natin ay ang “Banal na Espiritu ng Pag-asa” na naghatid sa kanila patungo sa ating pintuan. Alam ng Banal na Espiritu na kaya nating magbigay o tumulong kahit paano dahil unang-una sa lahat, ang lahat ng biyayang mayroon tayo ay sa Diyos din nagmula.

Hindi man ganap na maunawaan ng kahabag-habag na inang ito ang pagsadya niya sa atin, marahil nilalakasan na lamang niya ang kanyang nanghihinang kalooban ng panalangin niya sa Diyos, “Panginoon, sana ay hipuin Ninyo ang kanilang puso at gawin Ninyong katulad ng sa Inyo na mapagbigay din. Kayo na po ang bahalang gumanti sa kanilang kabutihan.” Kahit walang katiyakan, lubos na umaasa siya na sa pamamagitan natin ay makadarama ng kahit konting kaginhawaan ang kanyang anak. Subalit hindi ito mangyayari kapag pinagdamutan natin at ipinagtabuyan natin sila.

“Childlike” iyong puso kapag madali kang mahabag at maawa. Kapag “childlike” ka, sensitive tayo sa pangangailangan ng mga taong lumalapit sa atin. Kasi ganun ang Diyos, bago pa man tayo humingi ay alam na Niya ang kailangan natin.

Mahirap magbigay kapag takot tayong mawalan. Mahirap umasa kapag takot tayong masaktan. Yung pagiging “childlike” ay yung buong-buo ang ating pagtitiwala sa Diyos. “Childlike” yung kapag nagbigay tayo sa ating kapwa ay alam nating hindi tayo iiwan ng Diyos kahit pa na magdusa tayo dahil sa pagtulong natin sa iba. Kapag kasama mo ang Diyos ay hindi ka naman talaga nawawalan kasi ang Diyos ang nagbibigay ng lahat ng mga biyaya sa ating buhay.

Ano nga ba ang biyaya kapag tumulong tayo sa nangangailangan nating kapwa na may sakit at iniindang karamdaman? Sa pamamagitan nila, si Hesus mismo na maawain at mahabagin ang napaglingkuran natin.

Monday, January 15, 2018

Mark 2:23-28

To understand the Gospel for today, there is a need for us to understand first the culture of the Jews.

For the Jews, the Sabbath is the holiest day of the week. For them, Sabbath is a rest day. This tradition that has become a law is deeply rooted on two biblical accounts: first, from the Exodus, in the first commandment of God to keep the day of the Lord holy; and second, in the Genesis creation account that tells us that after God created the universe for six days, God rest on the seventh day. Actually, the Hebrew word “Sabbath” is literally translated as REST. From these two biblical traditions, we can now understand that for the Jews, Sabbath is a day of rest and the only thing that an ordinary Jew can do is to participate in the worship of the Lord. This tradition that was adopted and prescribed by the Pharisees has become a law of which every pious Jew should follow. The Pharisees are members of an ancient Jewish sect, distinguished by strict observance of the traditional and written law, and commonly held to have pretensions to superior sanctity. They interpreted the ten commandments wherein they had derived 613 Rabbinic laws, which include the Sabbath law. These laws often confused and hindered the people on doing personal judgement of doing what is really pleasing to God and thus, they burdened the people.

Now with Jesus and his disciples, like any other ordinary Jews, it is also a rest day for them that day. Actually they are going to the synagogue to participate in the Jewish worship. For us, we can say that they followed the Sabbath law but for their opponents, the Pharisees, they violated it. 

Ano nga ba ang akusasyon ng mga Pariseo sa mga disipulo ni Hesus? On their way to the synagogue which is their place of worship, they started picking grains and started to chew them. Bakit? Kasi malayo ang lakarin, nakakapagod at pwedeng nakakaboring ang maglakad, kaya ang pwedeng gawin para maibsan ang gutom kahit paano ay ang ngumata ng kung ano man ang meron sa daan. But for the Pharisees, this is not justifiable. Ang pagpitas ng kahit anong pwedeng ngatain ay paglabag sa pagpapahinga. Dahil sa simpleng gutom na ito ng mga alagad ni Hesus ay gusto na nilang tuluyang sirain ang reputasyon ni Hesus. 

Ano ang ibig sabihin ng pagsira sa reputasyon ni Hesus?--Gustong palabasin ng mga Pariseo na si Hesus ay hindi sumusunod sa batas. Tandaan natin na ang pagsunod sa batas ay pamantayan ng kabanalan para sa mga Pariseo. But this strict and rigid way of following the law was merely  external manifestations. Deep within the heart of the jealous Pharisees was their uncanny desire to really discredit and, eventually, harm Jesus.

In my reflection of the Gospel for today I realized that pride leads to anger and misinterpretation. First, anger change us, anger makes us a very difficult person. The Pharisees became so jealous and so biased with Jesus that’s why they started to accuse him even on a senseless basis. Second, Jesus, who is the God who gave the ten commandments was judged by the Pharisees who misinterpreted God’s law. The Pharisees failed to see Jesus as the Son of God and they misinterpreted the law of God.

Bawat institusyon ay may sinusunod na batas o by-laws. Bawat tahanan ay may kanya-kanyang sinusunod na pamantayan. Ganun din, ang bawat isa sa atin ay may mga pinanghahawakang prinsipyo sa buhay. Ang laging tanong sa lahat ng mga ito, mas nangingibabaw po ba ang pagmamahal kaysa sa inaakala nating tama?

Kaya pala noong ako ay nagwo-work pa sa isang construction firm, kapag ang boss ko ay may extra na utos sa akin at sa aming mga tauhan ay nagpapa-meryenda siya. Kapag kami ay may malaking kinita ay nagpapameryenda siya. Kapag may nangailangan na worker ay nagpapahiram siya kasi isini-share niya ang biyaya sa kanya ng Diyos. Kahit maraming deadline, requirements, at kinakailangang quota na kailangang ma-achieve ay hindi nawawala sa boss ko yung “usap tayo, magplano tayo” habang nagmemeryenda. Sabi ng boss ko sa akin, matuto kang makiramdam at matuto kang makinig sa mga sinu-supervised mo kasi marami kang matututunan sa mga workers natin.

To simply say, God is a God of love and the law of God is to love. To understand God, the only way is to listen to Jesus who is the Son of God and who came from God. As persons created in the image of God, we are persons of relationship. As we relate with others, let us communicate to one another a culture of love.

When I was studying moral theology, my ethics professor told us that the manifestation of the human law is justice. But, he also told us that justice is only the minimum of love. I asked him why, and my professor told me, “kasi kung gusto natin ng justice, lagi nating gagawin ang an ‘eye-for-an eye and a tooth-for-tooth’ way of justice’ lagi lang tayong gaganti. But if we know how to love, we can really forgive others without even counting the cost.” Sinabi pa niya sa akin, "We cannot be wrong if we decide on the side of authentic love... with this idea, we can give more and we can truly love more even our worst enemies.”

This authentic love will teach us to feel one another. Tingin pa lang, alam mo na ang pangangailangan ng iyong kapwa. Kasi, this time, ang puso sa puso na ang nag-uusap.  Kapag nakita natin ang ating sarili sa ating kapwa na nakakaramdam ng gutom, pag-iisa, pangungulila, kawalang katarungan, ng ginaw, ng awa... ay doon na natin nasisimulang makita ang Diyos na sumasaatin. Ang authentic love na ito ay mula sa Banal na Espirito na nagbibigay pag-asa at kalakasan para sa atin na unawain ang ating kapwa upang maintindihan at masamahan siya. Natututo tayong magparaya dahil sa pag-ibig na nagpapatibok ng ating puso. Kapag natuto na tayong magparaya ay nagiging mas mapagmahal na tayo bilang tao kasi kaya na nating isuko ang mga personal nating kagustuhan para sa ikabubuti ng ating kapwa.

Last December 25, maraming doktor, nurses at medical staff ng FEU ang nagpasko sa hospital. Pagkatapos ng ating Christmas Eve Mass ay may mga nakita akong mga nurses na nag-ambagan sa kanilang pang Noche Buena. Niyaya nila ako na saluhan ang simpleng salo-salo nila na pizza at softdrinks at naramdaman ko na hindi naman sila nakaramdam na malayo sila sa kanilang pamilya. Sa ilalim ng malaki nating Christmas tree sa lounge ay nagpicture taking sila na parang isang malaking pamilya. Kanya-kanya silang tawag sa bahay ng may ngiti na para bang kung madadala lamang nila ang kanilang mga pamilya rito ay nais nilang iparamdam at sabihing, "Nanay, Tatay... okay lang po ako... huwag na po kayong malungkot... sa susunod na araw naman ay makakauwi rin naman ako pagkatapos ko magduty dito sa hospital." Natatandaan ko, noong mga bata pa kami, pangarap ng bunso kong kapatid na maging isang nurse. Pero ngayong malaki na kami, sinabi niya sa akin na, "Kuya, ang hirap pala maging nurse kasi mawawalay ka pala sa pamilya mo kahit na may malalaking okasyon." Ito yung sinasabi kong pagmamahal na ginagawa po ninyo... na sa halip na unahin natin ang sarili natin ay mas inuuna natin ang kapakanan ng ating kapwa na may sakit at naghihingalo dito sa ating ospital. Mapalad po kayo sapagkat ngayon pa lang ay nakikibahagi na kayo sa healing ministry ng ating mahal na Panginoon.

Brothers and sisters—pride leads to anger and jealousy which could enslave us. To be truly free we need to forgive and also ask the forgiveness of others. This is the real Sabbath, the feeling of rest in our life when we find peace deep within because we could always feel the love of God within us. In this life, to understand the teaching of Jesus regarding authentic love, we need first to let go of our own selves so that we can become an authentic person of love for the others.

There was a time when I went to a Focolare School of Oriental Studies at Tagaytay. The Focolare, which is translated as “People of the Fire”, is a congregation of laypeople who propagates the love of God by loving our neighbor. There at the Folocolare community, we were with other students from other countries. They observed that Filipinos like me loves to eat almost six times a day which include our three main meals and in-between meriendas plus our midnight snacks. They asked me why so I told them that, we Filipinos loves to bond and eating together is one of our expression of loving one another. I was actually saddened when they told me that in their country, they would not eat if they don’t work.  

Saturday, November 4, 2017


Dumating si Rajah sa aming buhay ng hindi inaasahan. Ibinigay siya ng isang matalik na kaibigan ko mula sa Tagaytay. Nung kinuha ko si Rahah ay apat na buwan na siya. Sa unang kita namin ay nasabi  kong malusog at masayahin siya dahil kumpleto siya sa mga kinakailangan niyang mga bakuna.

Sa una pa lang ay alam ko na na hindi siya kagaya ng mga ordinaryong aso... napansin namin na si Rajah ay nakakagawa ng mas maraming tunog na kakaiba sa ordinaryong tahol. Ang mga ito ang naging paraan ng pagtawag niya sa aming atensyon .

Subalit ang pang-limang buwan niya ay naging pagsubok...

Hindi lamang para sa kanya kundi maging para sa amin din. Nagsimula na siyang magkasakit. Tinubuan siya ng mga bukol sa kanyang bibig. Nagkakasugat ang kanyang katawan at nalalagas ang kanyang balahibo. Ang nanay ko ay nai-stressed na rin dahil nagsimula na siyang mangalingasaw. Nagkaroon na siya ng halitosis. Ako naman, hindi ko malaman kung paano ko ia-addressed ang mga reklamo ng nanay ko sa akin. Galit na rin siya sa akin kasi feeling niya ay binigyan ko siya ng napakalaking problema. Nalungkot din ako. Dahil napaka-busy sa seminaryo, hindi ko alam kung paano matutulungan si nanay o si Rajah.

Buti na lang at binigyan kami ng opportunity ng aming formator sa aming seminaryo na dumalaw sa aming tahanan nung All Saints' Day. Pag-uwi ko, sa gate pa lang ng bahay namin ay naamoy ko na ang nangangalingasaw na masangsang na amoy ni Rajah. Ang amoy niya ay mistulang nabubulok na karne ng hayop. Nagmumula ito sa kanyang bibig na na tadtad ng napakaraming mouth-warts.

Kinabukasan, nagpatulong ako sa kaibigan kong si Eric na dalhin si Rajah sa UP Veterinary Hospital. Kahit sa motor lang ay ibiniyahe namin si Rajah. Sabi ng veterinarian na tumingin sa kanya, "Mahinang-mahina ang katawan ng aso... pero hindi naman ito nakakahawa sa tao."

Maraming ginawang check-up kay Rajah. Xrays na ipinaulit pa sa Dog House para makasigurado. Yung dog house along Aurora Boulevard, Quezon City, ay isa ring Veterinary Clinic na mayroong supistikadong Xray machine.

Sa lahat ng pagsusuri ni Rajah, masasabi kong napaka-cooperative niya. Siguro, alam niyang may sakit siya at alam niya ring tinutulungan namin siya. Tahimik na nakikiramdam lamang si Rajah nung kinuhanan siya ng dugo para sa kanyang blood tests. Tinitingnan pa nga niya ang procedure na ginagawa sa kanya ng doctor. Hindi siya nagreklamo nung kinuhanan siya ng blood samples sa kanyang mga namamagang paa.

Ang resulta pagsusuri: mababang resistensiya, napakababa platelet count at ang finding na maaaring kalat na sa buong katawan niya-- loob at labas-- ang mga warts niya. Mabuti at naroon din ang espesyalista sa ospital na nagbigay sa Vet ni Rajah ng mga suggestions kung paano matutulungan si Rajah.

Rare case ang sakit ni Rajah. Isa sa bawat 10,000 dogs lang daw ang nagkakaroon ng ganitong sakit na may kinalaman sa immune system. Nung tiningnan ang bloodline ni Rajah, may suspetsa ang kanyang Vet na maaaring na-inbreeding si Rajah-- maaaring ang kanyang mga magulang ay close-relatives. Pero suspetsa lamang ito, hypothesis pa lamang kasi naging malulusog naman ang mga kapatid ni Rajah. Ang mga doctor ni Rajah ay mas naka-focus kung paano matutulungan si Rajah. Sabi nila, ang warts ni Rajah ay malinaw na manifestation lamang na may hindi magandang kondisyon ng kaloob-looban ni Rajah. Ang mouthwarts ay senyales o sintomas lamang ng totoong sakit at kondisyon ni Rajah. By this time, maaaring kumakalat na sa kanyang baga at internal organs ang epekto ng kanyang sakit. Ang tanging pwedeng gawin ay i-boost ang kanyang immune system. Subalit naka-depende pa rin sa health ni Rajah kung magrerespond siya sa mga gamot at kung kakayanin ba niya ito dahil may katagalan ang gamutan. Umaasa ang doctor ni Rajah na kapag naabot na niya ang wastong gulang ay maaari na siyang mag-undergo ng vaccination kung saan mula sa kanyang katawan ay kukunin ang anti-dote para sa kanyang sakit.

Nung hapon na iyon ay hindi nakuhanan si Rajah ng sample ng kanyang mouthwarts kasi bagsak ang kanyang platelet counts. Kapag ipinilit ang procedure na ito ay maaaring maging madugo, hindi mag-heal agad at maaaring maging cause pa lalo ng infection. Binigyan na lamang ako ng Doctor ng vial na may formalin, usually daw ay natutuyo lang ang mga warts at eventually ay nalalaglag ng kusa at kung sakaling mangyari ito ay doon sa vial na iyon ilalagay ang wart sample para masuri at mapag-aralan ng mga espesyalista. Kung malakas lamang sana ang condition ni Rajah ay pwede naman sanang operahin na agad ang mga mouthwarts niya kaya lang sa kondisyon niya, mas malaki ang chance na hindi ito makabuti sa kanya.

Mukhang 'Auto-immune Disease' ang sakit ng aking dog pero masyado pang maaga para mag-conclude. Katulad ng mga nakikita kong pasyente sa mga hospital, may idea ako na ang ganitong uri ng disease ay mahirap malagpasan. Naka-depende ito sa resistensya ng pasyente at maaaring mag-recur kapag bumagsak uli ang resistensya ng may sakit nito. Parang sakit na Lufus na ang sariling anti-bodies ng katawan ang umaatake sa pasyente. Parang tao rin pala ang mga aso. Kapag may sakit ay nakakaramdam din ng panghihina at iniinda rin ang pananakit na nararamdaman. Siguro, nararamdaman ni Rajah ang pag-aalala namin sa kanya kung kaya kahit masama ang pakiramdam niya ay naging cooperative siya kapag binibitbit ko siya going sa Veterinary Hospital.

Bagamat ganun man kalungkot ang mga findings, magiliw pa rin ang Vet niya sa amin. Binigyan pa rin niya kami ng pag-asa. Hinimas-himas niya si Rajah bago kami umuwi matapos ang maghapong nakakapagod na pagpapasuri.

Actually, hindi naman kami ganun ka-well-off para magpa-ospital ng aso. Talagang matinding sacrifice talaga ang pagpapa-ospital sa kanya. Ganun din, matinding sacrifice din sa aming budget ang mabili namin ang mga gamot ni Rajah.

Sinikap naming mabili ang mga resetang gamot ni Rajah. Sa unang gabi matapos ang kanyang check-up ay pinainom na namin siya agad. Subalit sa ilang araw na inilagi ko sa aming tahanan, napansin kong hindi pa rin bumubuti ang kalagayan ni Rajah. Lalo siyang nangangati at lalong nagsusugat. Nalalagas din ang kanyang balahibo. May mga gabi na naririnig ko si Rajah na tila umiiyak habang nagkakamot siya. Naawa kami sa kanya. Halos magsugat na siya sa kaka-kamot niya.

Hindi ako nakatiiis kaya nagbakasakali ako na i-message ang Vet niya. Sinabi kong kating-kati si Rajah at halos nagkakasugat na sa panay-panay na pagkamot niya. Sinabi ko ring natatanggal ang kanyang mga balahibo. Guess what... sumagot ang Vet niya at nagpadala pa ng pangalawang reseta. Nakakapang-lumo nga lang kasi ayon sa kanya, maaaring totoo nga ang aming hinala na merong ngang Auto-immune disease si Rajah.

Hindi ko alam kung bakit kami nagkatagpo ni Rajah. Aminado naman kami na nahihirapan kami sa kondisyon niya. Mahal ang mga gamot, mahal ang mga tests, at isa pa, yung pag-aalaga kay Rajah ay mahirap talaga dahil sa condition niya. Pero naniniwala kami na bigay pa rin siya ni God para sa amin kaya dapat namin siyang kalingain. Kung mamamatay man siya, siguro mainam na yung natural cause. Unless siguro na sabihin ng Vet niya na kailangan na siyang patulugin ay tsaka pa lang namin iko-consider ang mabigat na desisyon na iyon.

Struggle din kasi on my part yung hanapan ng time at sasakyan si Rajah para madala si Rajah sa hospital. Pero umaasa palagi ako na magpo-provide si God ng mga kaparaanan para mairaos ang mga immediate needs ni Rajah. Buti na lang ay andiyan ang kaibigan kong si Eric para iaangkas kami ni Rajah at samahan kami ng buong maghapon sa Veterinary Hospital. Siguro naman ay magkakaroon kami ng December break from our seminary... sana ay mahintay ako ni Rajah para makapag-pa-check-up uli kami sa Veterinary Hospital.

Kung tutuusin, napakaikling panahon pa lamang ng pagsasama namin ni Rajah. Kasi naman, most of the time ay nasa Seminaryo ako. Pero sa maikling panahon na iyon, naramdaman namin yung pagmamahal niya para sa amin. Siguro kung wala lang siyang sakit... maaaring mas marami pang maibigay na paglilingkod sa amin si Rajah. Madali siyang matuto, malamang kung malusog lamang siya ay marami siyang tricks na matututunan. Malamang kung malakas lamang siya, mas magiging masaya sana siya sa piling namin.

Kaya lang dahil sa sakit niya, kinakailangan siyang i-isolate para hindi makahawa sa iba niyang kapwa aso. Ito ang nagbibigay kalungkutan sa bawat isang dog owner... ang hindi mo makasamang ipasyal ang iyong minamahal na aso.

Ewan ko... hanggang ngayon ay umaasa pa rin kami na gagaling si Rajah. Umaasa pa rin kami na isang araw ay eepekto ang lahat ng mga gamot na iniinom niya. Katulad ng kanyang Vet, umaasa rin kami na bubuti rin ang kondisyon ni Rajah isang araw.


Namatay si Rajah noong Dec. 9, 2017 sa ganap na 8:30 ng umaga. Sa halos dalawang buwan na kanyang pakikibaka sa kanyan sakit ay sumuko na rin ang kanyang katawan: halos naubos na ang kanyang balahibo, nagkakasugat-sugat na ng tuluyan ang kanyang katawan, mas tumindi ang kanyang mouth halitosis, namaga na ang lahat ng kanyang mga paa, at nung mga huling araw niya ay palagi na lamang siyang nakahiga. Nawala na ang gana niyang kumain at tuwing madaling araw ay umiiyak siya. Sa mga huling sandali na iyon ay hindi siya iniwan ng aking nanay na naging nanay na rin ni Rajah.

Maraming salamat sa mga Vets niya: Dr. Ole na tumingin kay Rajah mula pa nung ipinagbubuntis pa lamang siya ng kanyang mommy; and Dra. Carina na hiningan namin ng second opinion mula sa Veterinary Hospital.

Maraming salamat din sa aking friend sa Scouting na sina: Scouters Vince Panganiban, Jr., at Eric Gadon na tumulong sa akin para mai-travel si Rajah. Gayundin, nagpapasalamat din ako sa sa aking kaibigan na si Seminarian Feliciano Gutierrez, ibinigay niya sa akin si Rajah.

Ang sabi ng aking nanay, "Bago siya malagutan ng hininga ay tinawag pa niya ako... kahit nakahiga na lamang siya ay pinilit pa rin niyang ikawag ang kanyang buntot kahit na nanghihina na siya. Nang tinawag ko ang pangalan niya 'Rajah, kamusta ka na?',  pinilit niyang itaas ang kanyang ulo at kahit mahina ay tumahol pa rin siya... tapos nun ay humiga na siya at umalulong na tila may matinding sakit na nararamdaman... iyon na pala iyon dahil pagkatapos niyang umalulong ay nalagutan na siya ng kanyang hininga. Nagpasalamat lang si Rajah, tapos ay namatay na siya..."

Rajah, kahit saan ka man naroroon ngayon... alam ko na magkikita rin tayo balang araw. Hanggang sa muli mahal naming kaibigan na itinuring naming bahagi ng aming pamilya...

#denmar1978 #dog #Rajah #mouthwarts #papillomavirus